Oranlar
Oranlar, Vesika'nın hesaplama araçlarının kullandığı resmî rakamları gösterir: her veri kümesinin şu anki son değeri, ne zaman değiştiği ve nereden geldiği. Bir kısmı her gün otomatik okunur; resmî kaynağı makinece okunamayan diğerlerini yönetici burada günceller.
Çalışma alanı → Yönetim → Oranlar
Bu araç yalnızca yöneticilere görünür. Buradaki bir değişiklik tüm kullanıcıların hesaplamalarını etkiler.
- Hangi araçların buradan okuduğu ve hangi verinin nasıl güncellendiği.
- Bir veri kümesi: başlık, son değer, tarihler ve düzenleme düğmesi.
- Otomatik ya da Yönetici: veriyi kimin güncellediği.
- Resmî kaynak; tıklayınca yayımlayan kurumun sayfası açılır.
- Son değişiklik ve otomatik verilerde son okuma zamanı.
- Yöneticinin güncellediği bir veri kümesi; Düzenle düğmesiyle.
Hangi veriler var?
| Veri kümesi | Güncelleyen | Kaynak | Kullanan araç |
|---|---|---|---|
| TCMB reeskont ve avans faiz oranları | Otomatik, her gün | Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası | Faiz Hesabı |
| TÜFE değişim oranları | Otomatik, her gün | TCMB (TÜİK verisi) | Kira Artış Hesabı |
| Yasal faiz oranı (3095 s. Kanun) | Yönetici | Cumhurbaşkanı Kararları / Resmî Gazete | Faiz Hesabı |
| Dinî bayram tarihleri (resmî tatil) | Yönetici | Diyanet İşleri Başkanlığı takvimi | Süre Takibi |
| Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi | Yönetici | Türkiye Barolar Birliği / Resmî Gazete | Vekâlet Ücreti Hesabı |
Her kutunun ikinci satırı, verinin en yeni kaydını tek cümlede özetler: örneğin TCMB için hangi tarihten itibaren hangi avans ve reeskont oranının geçerli olduğu, TÜFE için son ayın yıllık ve 12 aylık ortalama değişimi, AAÜT için hangi yılın tarifesinin ne zamandan beri yürürlükte olduğu. Kullanıcılar hesaplama sonucunun yanında kullanılan verinin tarihini görür.
Verinin güncel olup olmadığını denetlemek
- Her kutuda Son değişiklik tarihine bakın. Bu, verinin en son değiştiği zamandır.
- Otomatik verilerde son okuma, Vesika'nın kaynağı en son okuduğu zamandır. Kaynak aynı rakamları verdiyse son değişiklik tarihi ilerlemez; bu normaldir.
- Bir otomatik veri üç günden uzun süredir okunamadıysa ya da son okuma hata verdiyse kutuda Güncel değil etiketi çıkar ve tarih satırında "son okuma başarısız: …" ile nedeni yazar.
- Beklemek istemiyorsanız sağ üstteki TCMB’den şimdi oku'ya tıklayın. Vesika TCMB verilerini hemen yeniden okur ve "TCMB verileri okundu" bildirimini gösterir.
- Yönetici verilerinde (yasal faiz, bayram tarihleri, AAÜT) otomatik okuma yoktur. Yeni bir Cumhurbaşkanı Kararı ya da yeni yılın tarifesi yayımlandığında aşağıdaki gibi kendiniz güncelleyin.
Yönetici verisini güncellemek
- İlgili kutuda Düzenle'ye tıklayın. Veri, düzenlenebilir bir metin olarak açılır.
- Biçim: satırı verinin nasıl yazılacağını gösterir: alan adları, tarih biçimi (
YYYY-MM-DD), yüzde ya da TL olduğu ve kayıtların eskiden yeniye sıralanacağı. - Yeni kaydı listenin sonuna ekleyin. Var olan kayıtlarla aynı yapıda yazın; resmî metinden aldığınız tarihi ve oranı iki kez kontrol edin.
- Kaydet'e tıklayın. "Kaydedildi — hesaplama modülleri bir sonraki açılışta bunu kullanır" bildirimi çıkar ve Son değişiklik tarihi güncellenir. Vazgeç değişikliği bırakır.
- Biçim: alanlar, birimler ve sıralama kuralı.
- Verinin kendisi. Yeni kaydı sona ekleyin.
- Kaydet / Vazgeç.
Yazım hatası varsa kayıt yapılmaz ve alanın altında "Geçersiz JSON: …" ile hatanın yeri söylenir. Tırnakları, virgülleri ve köşeli parantezleri mevcut kayıtlardaki gibi bırakın.
Otomatik veriyi elle düzeltmek
Otomatik kutularda düğmenin adı Elle düzelt'tir. Kaynakta bir hata fark ettiğinizde veriyi aynı yolla düzeltebilirsiniz. Ancak bu düzeltme kalıcı değildir: bir sonraki otomatik okumada veri, TCMB'nin yayımladığı rakamlarla yeniden yazılır.
Sınırlar ve dikkat edilecekler
- Vesika yasal faiz, bayram tarihleri ve AAÜT için yeni bir karar ya da tarife yayımlandığını kendisi fark etmez. Resmî Gazete'yi ve Türkiye Barolar Birliği'nin duyurularını takip edip burayı güncellemek yöneticinin işidir.
- Dinî bayram tarihlerinde ileri yıllar için girilen tarihler öngörüdür; kutudaki not bunu belirtiyorsa Diyanet takvimiyle doğrulayın.
- Kaydettiğiniz veri denetlenmez; yalnızca biçimi okunabilir olmalıdır. Yanlış bir oran tüm kullanıcıların hesaplamalarını etkiler.
- Açık olan bir hesaplama aracı eski veriyle çalışmaya devam edebilir; değişiklik araç yeniden açıldığında kullanılır.